De kracht van kleur

DE PSYCHOLOGIE VAN KLEUR

Waarom associëren we de kleur rood met liefde, blauw met koude en groen met de natuur? De redenen hiervoor zijn soms politiek of cultureel bepaald, vaak ook gebaseerd op natuurkunde of biologie.

Kleuren hebben verschillende betekenissen in verschillende culturen. In de Westerse wereld is zwart de kleur van rouw, terwijl deze functie in China door wit wordt ingevuld, in West-India door oranje. Ook op het gebied van politiek hebben kleuren een speciale symboliek. Tachtig procent van alle vlaggen bevat de kleur rood, die macht, energie en leven symboliseert. De kleur van de Verenigde Naties is blauw, dewelke staat voor non-agressie, universaliteit en rust.

Creatief, onconventioneel kleurgebruik kan interessante resultaten opleveren. Maar er zijn ook universele conventies van functionaliteit. Het is dus niet verstandig om de universele kleuren voor warm en koud op een waterkraan om te draaien of om iets aan de algemeen geaccepteerde kleursamenstelling van een verkeerslicht te veranderen. Hieronder geven we een korte samenvatting van de betekenis, symboliek en emoties die geassocieerd worden met de hoofdkleuren, zwart en wit. Dit is bedoeld als een extra richtlijn voor diegenen die, bij het maken van kleurkeuzes, ook rekening willen houden met de functionele of psychologische aspecten van kleur.

Rood

Energiek – opvallend – warm – sterk – gevaarlijk

Rood

Rood is de eerste kleur die de mens ooit benoemde. In sommige landen betekent het woord voor rood ook ‘kleur’, bijvoorbeeld ‘colorado’ in het Spaans.

Symbolisch: Rood symboliseert vuur, bloed en levenskracht. Het is de kleur van passie, liefde en lust, maar ook van agressiviteit en kracht. Rood is bij uitstek de kleur voor vlaggen, omdat het symbool staat voor strijd, leven en revolutie.

Psychologisch: De kleur van dynamiek en reclame. Rood wekt energie op en wordt daarom veel gebruikt door de voedingsmiddelenindustrie. Ontbijtgranen worden meestal verpakt in dozen met rood, oranje en geel als de overheersende kleuren. Er is geen betere manier om de dag vrolijk en vol energie te beginnen.

Functioneel: De kleur van gevaar en verbod, denk aan verkeersborden en waarschuwingssignalen. Rood is namelijk een van de meest opvallende kleuren, zowel overdag als ‘s nachts.

Omgeving: Rood is een warme kleur en zal als het ware op je afkomen. Objecten lijken groter dan ze in werkelijkheid zijn. Een rood ingerichte kamer die naar het noorden is gericht, zal donkerder lijken.

Mode: Een persoon die rood draagt, wordt opgemerkt. Rood heeft een hoge attentiewaarde en wordt geassocieerd met opwinding, kracht, macht, actie, energie, warmte, assertiviteit en aanwezigheid.

Oranje

Optimistisch – vrolijk – energiek – harmonieus – open

Oranje

Oranje is een mengsel van rood en geel, en houdt dus het midden tussen deze twee kleuren. Het vertegenwoordigt balans en harmonie. Het vrolijkt op en bevordert genegenheid, rust en balans. Oranje komt zachter over dan rood. Het ontspant en lost angsten en blokkades op.

Symbolisch: Oranje straalt opgewektheid, optimisme, hoop en welzijn uit. Het vertegenwoordigt de harmonieuze combinatie van gevoel en verstand.

Psychologisch: Oranje is een actieve en levendige kleur. Het staat voor vrolijkheid, speelsheid en avontuur. Oranje is feestelijk, inspirerend, smakelijk, interessant, actief, warm en stimulerend. Het is een kleur die plezier in sociale contacten bevordert. Oranje heeft een positief effect op depressie, zwaarmoedigheid, angst, ontevredenheid en pessimisme. Oranje werkt voornamelijk op de zintuigen, stimuleert de eetlust en heeft vaak een helende werking.

Functioneel: Oranje is, net als rood, een waarschuwingskleur. Denk aan het gebruik van oranje verkeerslichten of -borden in het verkeer.

Omgeving: Oranje verwarmt en werkt stimulerend. Het biedt een combinatie van warmte en licht waarmee een aangename sfeer wordt gecreëerd.

Mode: In de mode staat oranje voor warm, vrolijk, jeugdig, extreem, blij, open en wispelturig.

Geel

Zonnig – opvallend – verlicht – waardevol – waarschuwend

Geel

Geel is verwant met wit en bijgevolg de lichtste kleur. Hoewel zonlicht eigenlijk kleurloos is, is geel ook de kleur van de zon.

Symbolisch: Geel is de kleur van optimisme, licht en inzicht. Bovendien wordt het, door de kleur van citroenen, met zuur geassocieerd. Geel wordt ook gebruikt als goud wanneer er naar het mooie en waardevolle wordt verwezen.

Psychologisch: Geel is opvallend, opdringerig en luid. Het woord ‘yellow’ is gerelateerd aan ‘yelling’, wat schreeuwen betekent. De schandaalpers wordt om die reden de ‘yellow press’ genoemd. Geel is bovendien een kleur die goedkoop overkomt.

Functioneel: Zwarte letters op een gele achtergrond zijn van op een afstand het best leesbaar. Daarom is geel de internationale signaalkleur. De symbolen voor giftige, ontvlambare, explosieve en radioactieve materialen worden aangeduid door zwarte letters op een gele achtergrond. Zwart-gele lijnen markeren grenzen die niet overschreden mogen worden en waarschuwen voor obstakels.

Omgeving: Een overvloed aan geel veroorzaakt rusteloosheid. Omdat geel goed licht weerkaatst, geeft het een warme uitstraling. Een geel ingerichte kamer komt vriendelijk over. De combinatie met oranje bevordert deze gezellige sfeer.

Mode: Gele kleding is fris, innovatief, origineel, intelligent en levendig.

Groen

Jong – gezond – fris – natuurlijk – stabiel

Groen

Groen kan op veel verschillende manieren geïnterpreteerd worden. Dit is waarschijnlijk te wijten aan het feit dat het groene spectrum erg groot is en dat groen er ‘s nachts anders uitziet dan overdag.

Symbolisch: Groen is de kleur van de jeugd, het (nieuwe) leven en de lente.

Psychologisch: Groen doet ons denken aan de natuur. Het is de kleur van het verse, zure en bittere. De ervaring dat groene dingen vers zijn, is niet universeel, maar sterk afhankelijk van de materie.

Functioneel: Groen wordt veel gebruikt als goedkeuring. Denk aan een (letterlijk en figuurlijk) groen licht.

Omgeving: Groen werkt rustgevend en verhoogt de focus. Verschillende tinten groen geven een natuurlijk effect. Het is bovendien een neutrale kleur.

Mode: Groen staat voor rijkdom, welvaart en milieuvriendelijkheid.

Blauw

Koel – kalm – intelligent – professioneel – loyaal

Blauw

Terwijl een rode kleur sterk op ons af lijkt te komen, lijkt blauw het verste van ons verwijderd. Hoe verder een kleur zicht bevindt, hoe blauwer ze lijkt, omdat ze wordt bedekt door lagen lucht. We zien ook water en lucht als blauw, hoewel ze eigenlijk transparant zijn.

Symbolisch: Blauw is de meest populaire kleur omdat ze veel goede eigenschappen uitstraalt. Blauw staat voor sympathie, harmonie, vriendelijkheid, intelligentie, loyaliteit en oprechtheid. Het staat voor utopische ideeën waarvan de realisatie in de toekomst ligt.

Psychologisch: Blauw is een koele, koude kleur. Dit is gebaseerd op fenomenen waarbij bijvoorbeeld schaduwen, ijs en sneeuw een blauwe schijn hebben. Onze huid wordt blauw als het koud is. Blauw wordt hier gezien als het tegenovergestelde van rood. Waar rood het lichamelijke, het erotische en het niet-spirituele vertegenwoordigt, stelt blauw het verstand, het intellect, de wetenschap en de nauwkeurigheid voor.

Functioneel: Koud blauw versus warm rood wordt gebruikt om de temperatuur van kraanwater te onderscheiden. Onderzoek wijst uit dat het gebruik van kleur in verlichting onze hartslag en spieren kan beïnvloeden. Blauw licht zal onze hartslag vertragen en onze spieren ontspannen, terwijl warme kleuren precies het tegenovergestelde doen.

Omgeving: Een blauwe kamer straalt rust uit en wordt als koel ervaren. Het creëert een stille en afstandelijke sfeer.

Mode: (Donker)blauw is een zeer veilige kleur, die bijna altijd gedragen kan worden. Marineblauw komt echter conservatief, gezaghebbend, zakelijk, loyaal en betrouwbaar over.

Paars

Mysterieus – spiritueel – sensueel – rijp – magisch

Paars

Paars en lila komen vrij weinig voor in de natuur. Als gevolg hiervan zijn de namen van deze kleuren in de meeste talen identiek aan de namen van de enkele bloemen die een paarse kleur hebben.

Symbolisch: Paars staat voor het magische, mysterieuze, geheimzinnige, immorele en spirituele, maar is ook de kleur van decadentie en macht.

Psychologisch: Paars staat voor het extravagante. Het is een mysterieuze en ongrijpbare kleur. In verschillend licht kan paars er volledig anders uit zien. Het is nooit zeker of een paarse tint roodachtig of blauwachtig is.

Functioneel: Paars is een populaire kleur in advertenties. Voor goedkope producten met een lage levensverwachting en modieuze accessoires, grijpen ontwerpers vaak naar paarse kleuren.

Omgeving: Paars is een combinatie van warmte en koelte, het is bij uitstek de kleur voor inspiratie en creativiteit.

Mode: Paars als een mode kleur is rustig, bedachtzaam, vredig, spiritueel, waardig, somber, gedurfd en niet te zoet.

Roze

Zoet – romantisch – vrouwelijk – zacht – charmant

Roze

Roos of roze is een kleurnaam die wordt gebruikt voor zowel een lichtrode kleur, als voor een licht en verzadigd magenta. De benaming is afgeleid van het Franse woord ‘rose’, wat naar de bloem verwijst.

Symbolisch: Roze wordt, vanwege zijn associatie met de kleur van de bloem, traditioneel gezien als een optimistische, vrolijke en positieve kleur. Deze connotatie kom je in alle talen tegen. Onder andere in de uitdrukking “een rooskleurige toekomst” of “alles door een roze bril zien”. Roze wordt ook gebruikt als symbool voor homoseksualiteit.

Psychologisch: Roze wordt geassocieerd met het vrouwelijke, het romantische, het zachte, het zoete, het charmante en het beleefde.

Omgeving: Roze staat voor een romantische en zachte uitstraling. Als het een krachtiger roze is, wordt het een meer passionele kleur. In de interieurdecoratie is roze een interessante accentkleur. Roze wordt geassocieerd met vrouwelijkheid, maar staat aan de andere kant ook voor een opvallende en gedurfde houding.

Mode: In de mode geeft roze een vrouwelijk, delicaat, medelevend en kalm gevoel.

Bruin

Aards – stabiel – eenvoudig – neutraal – troostend

Bruin

Bruin is een aardachtige kleur die veel nuances kent. De kleur is een combinatie van de primaire kleuren geel, rood en blauw. Als gevolg hiervan heeft het contactpunten met alle andere kleuren.

Symbolisch: Bruin staat voor aardsheid, compleetheid, nobelheid, stabiliteit en rust, warmte en geborgenheid, eenvoud en bescheidenheid. Bruin kan de eetlust bevorderen, heeft een genezend effect en symboliseert eerlijkheid, vriendelijkheid en betrouwbaarheid.

Psychologisch: Bruin is wijs en bevordert geduld vanuit een besef van continuïteit; het leven gaat door. Bruin geeft een gevoel van ruimte en groei. Het is een kalmerende en ontspannende kleur die barrières doorbreekt. Bruin biedt troost en het gevoel zich verweven te voelen met moederlijke liefde en bescherming.

Functioneel: Bruin is een praktische kleur omdat ze niet gemakkelijk vuil wordt. Bovendien is het een goedkope kleur die wordt verkregen door meerdere kleuren te mengen.

Omgeving: Bruin is de kleur van comfort en elegantie. Een bruine ruimte moet wel voldoende invallend licht verkrijgen, anders wordt het een saaie kleur. Bruine kamers zien er kleiner, maar gezelliger uit.

Mode: Bruine kledij is natuurlijk, warm, bescheiden, vriendelijk, aards en toegankelijk. Het is een goede kleur voor wie meer op de achtergrond wil blijven. Ook beige is een neutrale achtergrondkleur die vertrouwen, goedheid, zuiverheid en onschuld uitstraalt.

Wit

Schoon – licht – onschuldig – puur – positie

Wit

Wit is de combinatie van alle kleuren van licht. Wit is de meest perfecte van alle kleuren. Er bestaat bijna geen context waarin wit een negatieve betekenis heeft.

Symbolisch: Wit is de kleur van het goddelijke, het perfecte, het ideale, het goede en het onschuldige. Alle goede dingen komen samen in de symboliek van het wit. Al het negatieve wordt geëlimineerd. Wit staat samen met zijn tegenpool zwart voor de strijd van het goede tegen het kwaad, van de dag tegen de nacht.

Psychologisch: Uiterlijke schoonheid en innerlijke zuiverheid worden geassocieerd met wit. Een van de weinige contexten waarin de kleur negatieve associaties oproept, is die van steriliteit en ziekenhuizen.

Functioneel: Instinctief staat wit voor alles wat hygiënisch en schoon moet zijn. Op plaatsen waar voedingsmiddelen worden verwerkt, wordt witte kleding voorgeschreven (bijvoorbeeld bakkers, chefs en slagers). Maar ook in de gezondheidszorg is wit een gebruikelijke kleur voor kleding en meubilair. Reinigingsproducten hebben vaak traditioneel een witte of witblauwe verpakking omdat deze het effect van het product versterken.

Omgeving: Wit zorgt voor een optimale weerkaatsing van het licht en maakt de ruimte groter. Wanneer het eenzijdig wordt gebruikt, wordt het afstandelijk en koel. Het is dus beter om het altijd te mengen met een warme kleur. Wit reflecteert licht en biedt ruimte en rust.

Mode: Wit als modekleur is puur, emotieloos en onschuldig. Het symboliseert hoop, vergeving, vertrouwen en reinheid.

Zwart

Stijlvol – afstandelijk – dramatisch – modern – negatief

Zwart

Zwart is stijlvol en risicoloos.
Symbolisch: Zwart symboliseert individualiteit en afstandelijkheid en wordt geassocieerd met klasse en stijl. Het is bovendien de kleur van het conservatisme en anarchisme. Het verwijst ook naar ongeluk en de dood. “Iemand zwart maken” of “een zwarte dag” zijn bekende uitdrukkingen. Ook zwarte dieren voorspellen meestal niet veel goeds.

Psychologisch: Zwart is de kleur van negatieve gevoelens, vuiligheid en gemeenheid.

Functioneel: Zwart wordt gebruikt voor stereo-installaties, camera’s en horloges, die als zeer moderne technische producten zouden moeten overkomen. Doordat kleuren achterwege blijven, is de aantrekkingskracht gericht op zakelijkheid en functionaliteit.

Omgeving: Zwart in een interieur getuigt van luxe, duisternis en mysterie. Zwart absorbeert het licht en het gebruik ervan mag niet overdreven worden. Zwart is goed om te gebruiken als accentkleur, maar een overvloed ervan verkleint de ruimte.

Mode: Zwarte kleding is afstandelijk en tegelijk ook stijlvol. Waar teamspirit en sociale vaardigheden belangrijk zijn, is deze kleur minder geschikt.

Grijs

Stijlvol – subtiel – rustgevend – tijdloos – neutraal

Grijs

Grijs roept geen emoties op en kan daarom gemakkelijk gecombineerd worden met andere kleuren. Grijs is een tijdloze kleur. Het wordt bijna nooit genoemd als favoriete kleur.

Symbolisch: Grijs symboliseert elegantie, nederigheid, stabiliteit, subtiliteit, wijsheid, ouderdom, anachronisme, saaiheid, stof, vervuiling en formaliteit. In Europa en Amerika is grijs de kleur die het meest wordt geassocieerd met verveling, eenzaamheid en leegte. Het doet denken aan regenachtige dagen en de winter. Zilver symboliseert rust.

Psychologisch: Grijs is de kleur van veiligheid, betrouwbaarheid, intelligentie, bedaardheid, bescheidenheid, waardigheid en volwassenheid. Het is een solide en conservatieve kleur die symbool staat voor de ouderdom, verdriet en saaiheid. Grijs is ook de kleur die het meest geassocieerd wordt met onzekerheid. Zo is een “grijze zone” een kwestie waarover nog ambiguïteit bestaat.

Functioneel: Grijs bestaat uit wit en zwart, waardoor ze altijd op zoek is naar de juiste balans. Het is de kleur van het nog onbewuste en ongedefinieerde. Grijs roept op zich geen emoties op, maar kan goed met andere kleuren gecombineerd worden. Grijs leunt aan bij zilver en brengt rust en sereniteit. Een koele elegantie gaat van deze kleur uit.

Mode: Grijs combineer je best met een andere kleur. Het is een goede kleur voor een kalme, waardige, formele en conservatieve uitstraling.

Style- en Imagocoach Nynke Politiek  laat mensen groeien in hun zelfver­trouwen en uitstra­ling tijdens een zakelijk kledingadvies. Door het maken van een vertaalslag van identiteit naar kleding ontstaat er meer balans en rust. Dat draagt bij aan een beter resul­taat! Je kunt Style- en Imagocoach Nynke inzetten voor een gewenste uitstra­ling van de hele organi­satie tot aan het trainen van teams of een-op-een trajecten. Neem gerust contact op voor een kop koffie.

 

(Bron: Colornavigator)

Mis niks

Word gratis lid van
STYLE UPDATE Magazine
en ontvang stijl- en imagoadvies
in je mailbox

Bedankt voor je inschrijving!

Vanaf nu ontvang je regelmatig stijl- en imagoadvies in je mailbox.